Czaszka

Podam krótko charakterystyczne cechy człowieka neandertalskiego, opierając się na diagnozie tej formy podanej przez Le Gros Clarka.

Czaszka cechuje się przede wszystkim potężnymi wałami nadoczodołowymi (ryc. 290). Czoło jest wyraźnie cofnięte do tyłu. Silnie jest rozwinięta część twarzowa czaszki. Potężna żuchwa jest pozbawiona charakterystycznej dla człowieka mądrego bródki. Zęby większe niż u Homo sapiens. Duża jest natomiast pojemność czaszki mózgowej, gdyż wynosi 1300-1600 cm3. Człowiek neandertalski nie był wysoki,

dalej

Brazylia

Rząd tego kraju zabiega o zachowanie produkcji roślinnej całkowicie wolnej od roślin transgenicznych, co winno zagwarantować wyższe ceny, np. na brazylijską soję na rynkach światowych. Działania te nie zawsze są skuteczne i efektywne bowiem ma miejsce przemyt transgenicznego materiału siewnego, ze względu na niższe koszty produkcji rolniczej. W Brazylii nie ma komercjalizacji produktów zawierających genetycznie zmodyfikowane orga-nizmy.

dalej

Biotechnologia pomoże usunąć składniki antyżywieniowe

Transgeniczne odmiany roślin i zwierząt, a także produkty spożywcze otrzymywane z zastosowaniem biokatalizatorów wytwarzanych przez GMO, są poddawane skrupulatnej kontroli pod kątem zawartości substancji toksycznych dla człowieka. Jest ona szczególnie potrzebna, gdy odmiana użyta do transformacji wytwarza substancje o negatywnym wpływie na ludzkie zdrowie. Zdarzyło się już niejednokrotnie, że bardziej odporne na atak patogenów rośliny zawdzięczały tę cechę m.in. wyższemu poziomowi substancji szkodliwych dla ludzi i zwierząt, w porównaniu z odmianą użytą do transformacji. Zmiany w obrębie szlaków metabolicznych mogą także doprowadzić do syntezy nowych toksyn.

dalej

Antybiotyk

Widzimy więc, że przystosowanie należy zawsze odnosić do panujących warunków. Gdy brak jest w otoczeniu antybiotyku, to pałeczki okrężnicy wrażliwe na strepto-mycynę są lepiej przystosowane do życia niż szczepy oporne na streptomycynę, podczas gdy te ostatnie są gorzej przystosowane, albo też w ogóle w tych warunkach nie mogą żyć. Dlatego więc genotypy lepiej przystosowane do życia w jednych warunkach mogą być upośledzone w innych.

dalej

Normalnie muchy dojrzałe muszą pobrać pokarm mięsny

Przekonano się, że przez zmniejszanie ilości pożywienia podawanego larwom można było doprowadzić do powstania szczepów much, dla których wystarczały takie ilości pożywienia, które były niedostateczne dla kultur pierwotnych.

Normalnie muchy dojrzałe muszą pobrać pokarm mięsny, aby mogły następnie złożyć jaja. Przez prowadzenie jednak doboru w odpowiednim kierunku wyhodowano szczepy much, którym w ogóle nie podawano pokarmu mięsnego, lecz tylko wodę i cukier. Poza tym zauważono, że muchy pierwotnych kultur składały jaja tylko na mięsie, natomiast muchy odpowiednio wyselekcjonowane składały jaja bez poprzedniego zetknięcia się z mięsem. W stosunkowo krótkim czasie zdołano więc u tego gatunku much wyselekcjonować linie o właściwościach różniących się znacznie od szczepów pierwotnych.

dalej

Fitoestrogeny specjalnie dla kobiet

Lista nutraceutyków wydajnie produkowanych przez organizmy transgeniczne powiększa się w dość szybkim tempie. Postęp badań wskazuje, że wkrótce będzie do nich należeć większość związków określanych wspólnym mianem fito- estrogenów. Należą do nich naturalne składniki roślin, takie jak izoflawony, stil- beny i lignany. Związki te są fenolami, zatem pełnią w roślinach rolę ochronną, przeciwdziałając atakowi owadów i grzybów. Ze względu na strukturę zbliżoną do estradiolu, jednego z estrogenów (żeńskich hormonów płciowych) ssaków, fitoestrogeny wykazują korzystne oddziaływanie na organizm ludzki, przeciwdziałając schorzeniom wynikającym z niedoboru hormonów. Dieta zawierająca fitoestrogeny oddziałuje szczególnie korzystnie na kobiety w wieku postmeno- pauzalnym, obniżając ryzyko nowotworów piersi, chorób serca i osteoporozy oraz osłabiając objawy menopauzy. Szczególnie bogatym źródłem fitoestrogenów, zwłaszcza izoflawonów, są rośliny motylkowate, w tym soja, jednakże nie wszystkie produkty sojowe charakteryzują się ich wysoką zawartością. Izoflawony mają charakter hydrofilowy, są zatem obecne w mące sojowej, koncentratach białkowych i serze sojowym (tofu), natomiast olej sojowy (środowisko hydrofobowe) zawiera tylko śladowe ich ilości. Fitoestrogeny są syntetyzowane przez niewiele roślin. Zalicza się do nich np. resweratrol, występujący wyłącznie w winogronach i orzeszkach ziemnych. Lignany obecne w roślinach nie są aktywnymi estrogena-mi ulegają przekształceniu w formę aktywną pod działaniem mikroflory jelito-wej. Najwyższą zawartość lignanów stwierdzono w nasionach lnu. Zauważono również, że szereg roślin niejadalnych dla człowieka wytwarza bardzo dużo fito- steroli. Ze względu na cenne dla ludzkiego zdrowia właściwości fitoestrogenów, poznano szlaki ich syntezy i strukturę zaangażowanych w ten proces genów, a o- becnie uzyskiwane są rośliny służące do ich wydajnej syntezy. Posłużą one jako materiał do otrzymywania preparatów farmaceutycznych określonych fitoestrogenów oraz do wzbogacania ogólnie dostępnej żywności. Jednym z pierwszych przykładów takich roślin była transgeniczna forma Arabidopsis thaliana, o zdolności wydajnej syntezy genisteiny (izoflawon sojowy).

dalej

Nanobiotechnologia

Nanobiotechnologia może być także wykorzystana do wytwarzania nanokrysz- tałów metali o wielkości ziaren (klasterów) nie przekraczających 100 nm średnicy. Takie nanokrystaliczne materiały w postaci metali, ceramiki i innych ciał stałych wykazują wyższą wytrzymałość oraz zmienione cechy optyczne, chemiczne i elektryczne od tychże w makroskali. Cechy te można kształtować dostosowując je do konkretnych potrzeb. Stosowane obecnie fizyczne metody wytwarzania tych materiałów są kosztowne i mało wydajne. Biotechnolodzy wykryli żyjące w kopalniach srebra pałeczki Pseudomonas stutzeń, które przetwarzają sole srebra na srebro metaliczne i magazynują je w pobliżu ściany komórkowej w po- staci kryształków o wielkości 30-200 nm. Zmieniając warunki hodowli można uzyskać nanokryształy srebra o różnej wielkości i kształcie oraz ułożeniu w ko-mórce. Srebro takie wykazuje właściwości szczególnie przydatne w mikroelek-tronice oraz nanotechnologii.

dalej

Leakey

Leakey pisze o swym odkryciu w następujący sposób: „Jednym z najbardziej uderzających faktów w związku z Zinjanthropus jest to, że w wielu ważnych cechach czaszka ta wykazuje specjalizacje właściwe dla rodzaju Homo. Cechy te były dotychczas uważane za cechy diagnostyczne człowieka i niektórych wymarłych form ludzkich, talach jak Pithecanthropiis sinensis”.

Tak np. u samców goryli i niektórych australopiteków występujący czasem wyrostek sutkowy kości skroniowej odbiega znacznie kształtem i wielkością od wyrostka sutkowatego człowieka. Tymczasem u Zinjanthropus wyrostek ten jest podobny do wyrostka sutkowatego człowieka. Poza tym wykazano, że ta nowo odkryta forma australopiteka była zdolna do sporządzania prymitywnych narzędzi kamiennych. Zinjanthropus pochodzi z górnych warstw dolnego plejstocenu, sprzed ok. 1,7 milionów lat.

dalej

Inny szczep gadów ssakokształtnych

Inny szczep gadów ssakokształtnych to Therocephalia, którego końcowym etapem ewolucji były triasowe Ictidosauria. Były to małe zwierzęta o budowie żuchwy i stanu żuchwowego zarówno o cechach gadzich, jak i ssaczych, przy czym te ostatnie były

Jeżeli nawet przyjmiemy dawną granicę pomiędzy ssakami i gadami i ssaki mezo- zoiczne wyprowadzimy z kilku oddzielnych szczepów gadów, to i wówczas okaże się, że pochodzenie obecnie żyjących i tak bogato zróżnicowanych na gatunki ssaków właściwych jest monofiletyczne. Wszystkie bowiem grupy prymitywnych ssaków mezozoicznych, które powstały z różnych szczepów gadów, wymarły bezpotomnie z wyjątkiem jednej, stopniowo przekształcającej się w ssaki właściwe.

dalej

Klonowanie

Należy rozróżnić klonowanie różnych organizmów i tkanek. Przykładowo odmienne zagadnienia występują w przypadku klonowania: komórek somatycznych a embrionalnych, klonowania człowieka, roślin, zwierząt i ich tkanek. Wyróżnione muszą być aspekty: techniczne, prawne, moralne, jak również konieczne jest sformułowanie definicji [czego dotyczy klonowanie, o czym dyskutujemy i czy mówimy o tym samym]. Miarą złożoności problemu jest np. prawna akceptacja klonowania ludzkich embrionów do 14 dnia rozwoju w Wielkiej Brytanii w celu pozyskiwania preparatów leczniczych stosowanych dla ratowania życia i zdrowia, w tak trudnych przypadkach jak choroby Alzheimera i Parkinsona.

dalej