Nutraceutyki – jakie i dlaczego?

Nowoczesna żywność ma nadal niewiele wspólnego z modnymi w literaturze science fiction pastylkami zawierającymi wszystkie potrzebne do życia składniki. W dalszym ciągu poszukiwana jest żywność o tradycyjnym wyglądzie, bezpieczna pod względem toksykologicznym i mikrobiologicznym oraz smaczna. Uzupełnieniu ewentualnego niedoboru określonych substancji, takich jak witaminy i sole mineralne, służą coraz częściej preparaty farmaceutyczne, których rynek przeżywa dynamiczny rozwój, a wartość produkcji sięga rocznie setek mld USD. W badaniach rynku wykazano, że konsumenci tych preparatów chętniej sięgają po produkty pochodzenia naturalnego, tj. bezpośrednio wyekstrahowane z tkanek roślinnych i zwierzęcych, albo wyprodukowane z zastosowaniem biotechnologii, niż po związki otrzymane na drodze, powszechnie jeszcze stosowanej, chemicznej syntezy. Istnieje bardzo duże prawdopodobieństwo, że panująca sytuacja nie ulegnie istotnym zmianom w XXI w. i żywność o tradycyjnej formie pozostanie podstawowym źródłem pokarmu, zwiększy się natomiast zastosowanie GMO, zwłaszcza mikroorganizmów, jako nowych producentów poszczególnych substancji, np. witamin. Rekombinowane szczepy drożdży i bakterii, efektywnie syntetyzujące witaminy C, K, karotenoidy i ryboflawinę, są przykładami sukcesów w tym zakresie.

Żywność uzyskana z zastosowaniem organizmów transgenicznych posiada cechy sensoryczne porównywalne do żywności tradycyjnej i dostarcza tych sa-mych niezbędnych substancji odżywczych. Nie może przy tym zawierać podwyższonej ilości substancji szkodliwych, które występują w produktach „naturalnych” (np. toksyczny alkaloid solanina w ziemniaku), ani też toksyn mogących być „ubocznymi” produktami manipulacji genetycznych. Zastosowanie technik inżynierii genetycznej pozwala podnieść zawartość niektórych składników występujących w żywności tradycyjnej w niewielkich ilościach, co stanowi przyczy- nę ich niedoborów w diecie, często prowadzących do poważnych schorzeń. Jed-nym z najbardziej spektakularnych osiągnięć inżynierii genetycznej jest otrzymanie odmiany ryżu bogatej w przyswajalne formy żelaza i p-karoten (prowitamina A). W związku z tym, że ryż stanowi podstawę wyżywienia ludności krajów Azji, nękanej schorzeniami wynikającymi z niedoboru witamin i soli mineralnych, wspomniane odmiany transgeniczne powinny stać się cennym narzędziem walki z niedożywieniem (por. rozdz. 11).

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>