Najważniejsze, najbardziej innowacyjne rozwiązania techniczne

Najważniejsze, najbardziej innowacyjne rozwiązania techniczne, także w biotechnologii, powstają w środowisku akademickim. Najczęściej poprzez utworzenie małej firmy, wśród kolegów z laboratorium lub rodziny, następuje pierwszy etap rozwoju i przekształcenia wynalazku „akademickiego” w rozwiązanie technologiczne, które staje się przedmiotem obrotu handlowego. Dla dalszego postępu i rozwoju firmy potrzebne są kapitały inwestycyjne, pozyskane na wolnym rynku, określane jako środki inwestycyjne dużego ryzyka (venture capital) oraz wprowadzenie nowej firmy na giełdę (initial public offering) (system działający w USA), czy też środki kredytowe uzyskane, np. za pomocą państwa (co ma miejsce w Niemczech). Jednakże zawsze wstępnym i zasadniczym elementem jest pozyskanie ochrony patentowej, która gwarantuje wyłączność na wykorzystanie wynalazku. Współczesne prawa patentowe umożliwiają ochronę wynalazków dotyczących także żywych organizmów [mikroorganizmów, roślin, zwierząt], ale w żadnym stopniu nie stwarzają możliwości patentowania życia per se.

Powstanie nowatorskich technologii „bio” spowodowało między innymi wzrost zainteresowania zagadnieniami etycznymi w kontekście nowoczesnej biotechnologii. W krajach Unii Europejskiej (także w Polsce), jak również w szeregu zamor- jest sformułowanie pytania w odniesieniu do żywności GM o samą jej istotę, o jakość naszych pokarmów oraz o sposób ich opracowywania. Pytania te dotyczą nie tylko inżynierii genetycznej, ale także innych nowatorskich technologii, jak przykładowo naświetlania produktów spożywczych promieniami gamma [radio-aktywnością]. Pojawienie się nowej żywności i nowych technologii jej wytwarza-nia wymagało nie tylko zagwarantowania bezpieczeństwa konsumentów, ale dostarczenia im stosownych informacji. Niezwykle szczegółowe regulacje prawne ustanawiają zasady dokonywania analiz żywności i warunki jej komercjalizacji. Sformułowane zostały zasady równoważności nowatorskiej żywności w stosunku do produktów będących na rynku oraz wymagania dotyczące znakowania żywności GM. Z pewnością pytania dotyczące „bezpieczeństwa” żywności mają znacznie szerszy kontekst i dotyczą przede wszystkim zagadnień jakości naszego pożywienia, a nawet jeszcze szerzej, troski o jakość naszego życia. W przypadku relatywnie wysokiego standardu życia, szczególnie w krajach europejskich, zagadnienie jakości staje się kwestią pierwszoplanową, w sytuacji gdy nie mamy już problemów ilościowych. Zadaniem administracji państwowej jest zapewnienie bezpieczeństwa żywności, przy minimalnych kosztach dla producentów i konsumentów. Ilustracją jak złożone są to zagadnienia może być kwestia importu soi GM z Ameryki Północnej do Europy: stawiane są wymagania dotyczące jej segregowania i znakowania, co musi być związane z podwyższeniem rynkowych cen soi. Aczkolwiek sam fakt zastosowania technik inżynierii genetycznej umożliwił obniżenie kosztów jej produkcji.

Mają miejsce spektakularne sukcesy nowoczesnej biotechnologii jak i liczne afery, które „nie mają końca”. Dynamiczny rozwój biotechnologii spotyka się zarówno z akceptacją społeczną, jak i krytyką, sceptycyzmem, a nawet odrzuceniem. Zróżnicowane aspekty biotechnologii i reakcje społeczne są skrótowo przedstawione w kontekście „afer” biotechnologicznych jakie miały miejsce w o- statnich latach (tab. 1).

Karp z ludzkim genem hormonu wzrostu

Polskie środowisko zielonych opublikowało w listopadzie 1996 r., a zatem przed świętami Bożego Narodzenia, gdy na każdym polskim stole jest karp, biuletyn informujący, że polskie karpie zawierają ludzkie geny. W tekście sugerowano, że karpie mają w konsekwencji „ludzkie twarze”, no i kanibalizm jest tuż, tuż. Żaden polski ichtiolog nie potrafił udzielić solidnej rzeczowej informacji na ten temat, a w kolejnym biuletynie tych samych autorów opublikowanym w 2000 r. na ten temat nie ma już ani słowa. Ale… co się ludzi nastraszyło – to zielone!

Książę Karol: „…do Boga i tylko do Boga…” Brytyjski następca tronu opublikował obszerny tekst, dostępny także w inter- necie na stronach www brytyjskiego domu królewskiego, w którym stwierdził, że modyfikacje genomu należą tylko i wyłącznie do Boga. Wyraził również dezaprobatę dla wszelkiej żywności GM, nie wspominając, że jest producentem żywności ekologicznej na skalę przemysłową. Odpowiedział na ten list były prezydent USA:

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>