Środki smakowo-zapachowe nowej generacji

Z zastosowaniem inżynierii genetycznej skonstruowano szereg organizmów, głównie drobnoustrojów, syntetyzujących substancje nadające odpowiedni smak i zapach produktom spożywczym. Do związków tych należą różnorodne estry, laktony, jonony i ich pochodne, pochodne pirazyny, pochodne związków karbo- nylowych, terpenów, itp. Szereg substancji smakowo-zapachowych otrzymywano początkowo na drodze ekstrakcji materiału roślinnego. Nie pozwalało to jednak zaspokoić rosnącego popytu, zaczęto je zatem produkować na drodze syntezy chemicznej. Syntetyczne zamienniki nigdy nie zyskały pełnej akceptacji konsumentów, tym bardziej, że w wielu przypadkach uzyskiwane preparaty przemysłowe stanowiły mieszaninę „wzbogaconą” o uboczne produkty reakcji. Znacznie lepiej przyjęto substancje smakowo-zapachowe, identyczne z naturalnymi i produkowane z zastosowaniem żywych organizmów albo otrzymanych z nich preparatów enzymatycznych. Początkowo, produkcję tych substancji prowadzoną na bazie szczepów wyizolowanych ze środowisk naturalnych, optymalizowano wyłącznie na drodze doboru składu podłoża wzrostowego. Nieco później zaczęto udoskonalać te szczepy z zastosowaniem technik rekombinacji DNA, osiągając zwiększoną stereospecyficzność enzymów katalizujących poszczególne etapy syntezy związków smakowo-zapachowych.

dalej

Względność przystosowań

Znany jest powszechnie drobnoustrój zwany pałeczką olcrężnicy (Escherichia coli), żyjący w przewodzie pokarmowym. Jeżeli na wielu szalkach z pożywką hodujemy ten rodzaj bakterii, to możemy się łatwo przekonać, że dodanie do kultur antybiotyku (streptomycyny) działa zabójczo na pałeczkę okrężnicy. Bakterie giną. Ponieważ jednak pałeczka okrężnicy, podobnie jak i inne organizmy, ma zdolność imitowania, może się zdarzyć, że w niektórych szalkach pojawią się mutacje oporne na działanie tego antybiotyku. Wówczas owe mutanty mogą pozostać przy życiu i dadzą szczepy streptomycynooporne.

dalej

Dobór płciowy

Zastanawiając się nad mechanizmem wytworzenia się różnic między samcami i sa-micami wielu gatunków, różnic, które nie są bezpośrednio związane z czynnościami rozrodczymi, Darwin doszedł do wniosku, że w tych przypadkach mamy do czynienia z doborem płciowym.

Na czym polega działanie doboru płciowego? „Ten rodzaj doboru – pisze Darwin – zależy nie od walki o byt z innymi zwierzętami lub z warunkami zewnętrznymi, lecz od walki pomiędzy osobnikami jednej płci, głównie samcami, o posiadanie drugiej płci. Rezultatem walki bywa nie śmierć, ale mniejsza ilość lub zupełny brak potomstwa u pokonanego zawodnika. Dobór płciowy jest więc mniej surowy od naturalnego”.

dalej

Homo habilis

Leakey odkrył także razem ze szczątkami Zinjanthropusa (podrodzaj Paranthropus) bardzo ciekawą formę, której znajomość rzuciła nowe światło na zagadnienie po-chodzenia człowieka rozumnego. Odkrycia tego dokonano w wąwozie 01duvai we wschodniej Afryce. Szczątki tej formy, nazwanej Homo habilis (czyli człowiek zdolny),

leżały w warstwie z przed 1,65-1,75 milionów lat, zawierającej także bardzo pry-mitywne narzędzia typu „pebble tools” oraz odłupki kamienne.

dalej

Pochodzenie płazów

Pod koniec okresu dewońskiego niektóre z ryb trzonopłetwych zaczęły z wolna, przystosowywać się do życia lądowego. W pokładach z tego okresu znaleziono we wschodniej Grenlandii skamieniałości, które należą do form przejściowych między rybami trzonopłetwymi a płazami.

Odkrycia te dotyczą form zwanych Ichthyostegalia. Części szkieletowe wskazują wyraźnie na charakter przejściowy tej grupy. Ogon i promienie płetwy ogonowej wykazują jeszcze charakterystyczne cechy rybie, podczas gdy płetwy piersiowe

dalej